-5 0 +5
pl en de
Wtorek, 06.12.2011     
16:18:22

Słowniczek Gwary Śląskiej

Słowniczek gwary śląskiej

 

A

abfal - śmieć, błąd
abo - albo                                                          
abzac - obcas
achtlik - ósma część czegoś
afa - małpa
ajlauf - lane kluski                            
ajmer - wiadro

ajnfart - brama, wejście
ajzynblat - brzeszczot
amajza - mrówka
ancla - kawalerka
ancug - garnitur
antryj - przedpokój

apluzina – pomarańcza                                                                     
apsztyfikant- zalotnik
aprikołza - morela
arbajtancug - ubranie robocze

asić sie - chwalić się
asta – gałąź

aszynbecher - popielniczka                                      
ausgus - zlewozmywak
ausztojer – wiano

B

batki - majtki
bajs - kęs
bajtel - chłopiec
badyhouzy- kąpielówki
bal - piłka do gry
bana - kolej
bania - dynia
bas - brzuch
bebok - straszydło
bery - bajki, bzdury
berga - duży kamień, kawał węgla
beszong - nasyp kolejowy
bezto - dlatego że
bezuch - odwiedziny
bier - zabierz
bifyj - kredens
bigel - wieszak na ubrania
biglować - prasować
biksa - puszka
bina - pszczoła
binder - krawat
biza - kant w spodniach
blank - całkowicie
blaza - odcisk
blajsztift - ołówek
blumkol - kalafior
bojtlik - torebka
bombon - cukierek
borok - nieudacznik
borszatajn - krawężnik
brateringi - śledzie opiekane
bratkartofle - smażone kartofle
brecha - łom
bryle - okulary
briftasza - portfel
bulić - burzyć
byamter - urzędnik
bysztek – sztućce

C

cajtong - gazeta
cera - córka
cesta - droga
ciśba - tłok
chaberfloki - płatki owsiane
chachor - pijak
chadra - szmata
chaja - awantura
charboły - buty
charlać - kaszleć
chlyw - chlew
chnet - niebawem
chop - mężczyzna
chrobok - robak
chycić - złapać
ciarach - brudas
ciepać - rzucać
ciorać - pomiatać, brudzić
ciyngiym - w kółko
coby - żeby
cufal - przypadek
cug - pociąg, pęd
cwerg - krasnal
cwibak - suchary
cyganić - kłamać
cygarety - papierosy
cyja - akordeon
czorny - czarny, brudny
ćma – ciemność

D

deka - koc
dekiel - pokrywa, wieczko
doczkej - poczekaj
drach - latawiec
drapko - szybko
dudlik - kok
duldać - pić
durś - ciągle
dycki - zawsze
dyć - przecież
dykcjonorz - słownik
dylina - podłoga
dynga - tęcza
dziołcha - dziewczyna
dźwiyrza – drzwi

E

elefant - słoń
eli - czy
elwer - bezrobotny
eka - narożnik budynku, kąt w pomieszczeniu
epny – ogromny

F

fajer - święto
fajrant - zakończenie dnia pracy
familok - dom wielorodzinny
fana - flaga
fandzolić - mówić od rzeczy
fara - probostwo
farorz - proboszcz
fecht - żebranie
fedra - sprężyna
fest - mocno
fertig - gotowe
fet - tłuszcz
fiber - gorączka
ficować - cerować
filok - wieczne pióro
fiśla - strych
flaszka - butelka
flek - plama
fliger - samolot
fojercojg - zapalniczka
fojera - ognisko
fojerwera - straż pożarna
forhang - zasłona
frela - panna
fróp - korek
fto - kto
font - pół kilo
furgać - latać
fusbal - piłka nożna
futrować - karmić
fuzekla – skarpeta

G

galert - galareta
galoty - spodnie
ganc - całkowicie
gańba - wstyd
gardina - firana
gardinsztanga - karnisz
geburstak - urodziny
geltag - wypłata
gelynder - poręcz
gibki - szybki
gipsdeka - sufit
giskana - podlewaczka
gizd - łobuz
glaca - łysina
glajzy - szyny
glazyjki - rękawiczki ze skóry
godać - mówić
golac - fryzjer
gorki - gorący
gorol - nie Ślązak
gorszyć sie - obrażać się
gorzoła - wódka
grincojg - jarzyny
gruba - kopalnia
gryfny - ładny
gybis - sztuczna szczęka
gymba - usta, twarz
gynsi pympek - stokrotka
gypek - bagażnik rowerowy
gyszynk - prezent
gzuć – pędzić

 

 

H

haja - awantura
hajer - górnik
halba - pół
halbki - półbuty
hałskyjza - ser domowy
hantuch - ręcznik
hasiok - śmietnik
hazok - zając
heft - zeszyt
heklować - szydełkować
heksa - czarownica
hołzyntregi - szelki
hut – kapelusz

I

inacyć - przekręcać
indianer - indianin
inkszy - inny
ino - tylko
istny - prawdziwy, właściwy
izba - pokój
iże - że, ponieważ

J

ja - tak
jakla - bluza
jako - jak
jamrać - lamentować
jo - ja
jodło - jedzenie
juzaś - znowu

K

kajś - gdzieś
kamela - wielbłąd
kamrat - kolega
kabza - kieszeń
kapuca - kaptur
kara - taczki
karminadel - kotlet mielony
karasol - karuzela
kastlik - pudełko
kauguma - guma do żucia
kiery - który
kibel - wiadro
kichol - nos
kista - skrzynka
kiszka - kwaśne mleko
klachać - plotkować
klepoki - bilon
klosztor - klasztor
klupać - stukać
knefel - guzik
kokot - kogut
kokotek - kran
kole - obok
koło - rower
kołocz - ciasto
kołoczek - drożdżówka
kołkastla - węglarka
konsek - kawałek
kopidoł - grabarz
kopruch - komar
krajzyga - piła tarczowa
krauza - słoik
krepel - pączek
kroć - kroić
kromflek - obcas
krupniok - kaszanka
krupy - kasza
kryka - laska
krzok - krzak
ksiynżoszek - ksiądz
kucać - kaszleć
kurzić - palić papierosy
kust - wyżywienie
kusik - całus
kwarytka – ćwiartka

L

lajbik - stanik
lajerman - kataryniarz
lajsta - listwa
larmo - hałas
latoś - tego roku
lauba - ganek
lazaryt - szpital
lebo - albo
leko - łatwo
linkera - kierownica
lipsta - narzeczona
lojfer - dywan
lotać - biegać
luft - powietrze
lynga - bułka paryska

Ł

łaska - łasica
łazić - chodzić
łazynga - włóczęga
łobiod - obiad
łoblyc sie - ubrać się
łobsztalować - zamówić
łogiyń - ogień
łoroz - nagle
łorynżada - oranżada
łosprawiać - rozmawiać
łostawić - zostawić
łostuda - awantura
łoszkubiny - darcie pierza
łoszkrabiny - obierki
łoświycić – zaświecić

M

majzel - przecinak
malyrz - malarz
mandle - migdały
mantel - płaszcz
masny - tłusty
masorz - rzeźnik
maszka - kokardka
maszkyt - smakołyk
maznonć - uderzyć
merta - mirt
miesionczek - księżyc
mietła - miotła
migym - szybko
miynso - mięso
modry - niebieski
moplik - motorower
mota - ćma
mulorz - murarz
muskla - mięsień
muterka - nakrętka
myjtermas - metr krawiecki

N

nachytać - nałapać
najduch - urwis
naprany - pijany
naprowda - naprawdę
nasuć - nasypać
nazdać - nakrzyczeć
nazod - z powrotem
nec - siatka
niekiery - niektóry
niyroz - nieraz
nieskoro - późno
nociastek - zakwas chlebowy
nudle - makaron
nudelkula - wałek do ciasta
nupel – smoczek

O

oberiba - kalarepa
obstoć - wytrzymać
obstować - upierać się
oły - krzywe nogi
onkel - wujek
oplerek - kiełbaska
ostuda – kłótnia

P

papiorzany - papierowy
papyndekel - tektura
parfin - perfumy
paryzol - parasol
piska - kreska, linia
piznonć - uderzyć
plecionka - chałka
po bosoku - boso
podarzić sie - poszczęścić się
podchlybiać sie - podlizywać się
podciep - podrzutek, nigrzeczne dziecko
podziwać sie - przyjrzeć się
pojedzony - syty
pokludzić - poprowadzić
pokroć - pokroić
poleku - powoli
połno - pełno
ponć - pielgrzymka
porzond - ciągle
prawić - opowiadać
prezwuszt - salceson
prozny - pusty
przepadzity - łakomy
przichlybiać sie - podlizywać się
przikludzić - wprowadzić się
przikopa - rów
przichlybiać sie - podlizywać się
pszoć - sprzyjać, kochać
pucpapior - papier ścierny
puklaty – garbus

R

rachować - liczyć
rojber - łobuz
rajza - podróż
rechtor - nauczyciel
rejmatyka - reumatyzm
richtig - rzeczywiście
rolszuły - wrotki
rozlajerowany - rozregulowany
roztomajty - rozmaity
ruby - gruby
rychtować - przygotowywać
ryl - szpadel
ryma - katar
rzykać - modlić się

S

seblyc - rozebrać
siednonć - usiąść
siyń - sień
słazić - schodzić
smażonka - jajecznica
smyntorz - cmentarz
soroń - dzikus
spatrzeć - załatwić coś
spodni - dolny
spodnioki - kalesony
srogi - duży
starka - babcia
starzik - dziadek
styknie - wystarczy, dosyć
suć - sypać
swaczyna - podwieczorek
synek - chłopiec
szac - narzeczony
szaket - marynarka
szałot - sałata, sałatka
szaty - sukienka
szczewiki - buty
szczoda - środa
szklok - landrynka
szlaubyncjer - śrubokręt
szlojder - proca
szmaterlok - motyl
sznita - kanapka
sznitlok - szczypiorek
sznupać - myszkować
szolka - szklanka, kubek
szporować - oszczędzać
szpotlawy - kulawy
szpyndlik - szpilka
szrank - szafa
sztachlok - agrest
sztand - stoisko
sztok - piętro
sztrom - prąd
sztabdeka - kołdra
sztajger - sztygar
szterować - denerwować
sztrykować - robić na drutach
szusblech - błotnik
szwigermuter - teściowa
szwong - zamach, rozbieg
szychta – dniówka

T

tabula - tablica
tanksztela - stacja benzynowa
taszyntuch - chustka do nosa
terować - smołować
tinta - atrament
toć - oczywiście
tomata - pomidor
tonkać - moczyć
torta - tort
tuberok - gruźlik
tukej - tutaj
tyj - herbata
tyjater - teatr
tytka – torebka

U

udować - wydawać pieniądze
uja - wujek
umarty - zmarły
unfal - błąd
uniyskorzić sie - spóźnić się
uślimtany - zapłakany
utropa – zmartwienie

W

wachować - pilnować
wadzić sie - kłócić się
walkownia - magiel
wancka - pchła
wartko - szybko
waszbret - tarka do prania
waszkuchnia - pralnia
waszpek - miska
wertiko - komoda
westa - kamizelka
wic - dowcip
widołka - widelec
wieczerza - kolacja
wiela - ile
wieprzki - agrest
wiyrch - góra
wojok - żołnierz
woniać - wąchać, pachnieć
wonianie - wąchanie
wrazić - włożyć
wuszt - kiełbasa
wykludzić - wyprowadzić się
wyszkyrtany – zużuty

Z

zadni - tylni
zandale - sandały
zarozki - zaraz
zasuć - zasypać
zamt - aksamit
zdrzadło - lustro
zelter - woda sodowa
zicać - siadać
zicherka - agrafka
ziherung - bezpiecznik
zmierzły - marudny
znojść - znaleźć
zokle - skarpetki
zola - podeszwa
zolyty - zaloty
zołza - sos
zopaska - fartuch
zort - gatunek
zowiść - zawiść
zowrzyć - zamknąć
zygor - zegar
zymfciok - szklanka
zynft – musztarda

Ż

żadny - brzydki
żdżadło - lusterko
żelozko - żelazko
żgać - kłuć
żodyn - nikt
żymlok - bułczanka
żymła – bułka

 źródło: http://www.gornyslask.net.pl/slownik_gwary.htm

 

 

Wyliczanka po Śląsku

Już mom nowo wyliczanka, Ślonski krupniok to kaszanka. Polsko babka to jest zista piwa skrzynka to jest kista. Ślonski fater to jest tata, wasz pomidor to tomata. Wy mówicie my godomy, u was babcie u nas omy. Z włosów spinka u nos szpanga, zwykle trzepak to klopsztanga.Tam pociągi u nos cugi, garnitury to ancugi. Filiżanka to jest szolka, pani z Polski to Gorolka. Rowerowy łańcuch to je keta, a fuzekla to skarpeta. Na landrynki godom szkloki, z owsa placki — hawerfloki. Polski Józef to jest Zefel, za to guzik to jest knefel. Tam sie grzeje tu hajcuje, jak się spieszy to piluje. Tam tablica tu tabula, a pierwiosnek to prymula. By upiększyć — pomaluja, by ugryfnić — posztrajhuja. Tam zasłony a tu sztory, jak mom krankol — jestem chory. Na pół litra godom halba, zaś weranda to jest lauba. Jak oszczędzam to szporuja, jak chca wietrzyć to luftuja. Dawo pozór — jest ostrożna, fusbal to jest piłka nożna. Poduszeczka to zagłowek, a przikopka to jest rowek. Tam walizka a tu kofer a kierowca to jest szofer.  Awantura — u nas haja, tam jest grupa a tu zgraja. W szafie wieszak — w szrankubigiel, u was wiadro a tu kibel. Mamlas — to taki niezdara, a plebania to jest fara. Sok z kapusty to jest kwaska, a fartuszek to zopaska. U nos lyjty, u was lanie, wasze kłucie, nasze żganie. Panna z dzieckiem to zowitka, kromka chleba u nos sznitka. A motyle to szmaterloki, łyżwy z korbką to kurbloki. Dużo mówić to fandzolić, lekceważyć– u nos smolić. Włóczyć sie to znaczy smykać, u was modlić u nos rzykać. Schacharzony to zepsuty, tu szczewiki a tam buty. Seblyc sie to jest rozbierać, roztopiyrzać to rozpierać. U was katar u nos ryma, denaturat to jest bryna. Tu wyklupać tam wytrzepać, u was rzucać, u nos ciepać. Iść na randkę to zolycić, u was złapać u nos chycić. U was rura u nas ruła a piekarnik to bratruła tu zmarasić tam zabrudzić, tam sprowadzić a tu skludzić. Ciepać machy — stroić miny, tam obierki — łoszkrabiny. Grysik to jest manna kasza, zamiast wusztu jest kiełbasa. Powóz konny to jest fura a napisol to Szymura.

 
data ostatniej modyfikacji: 30.01.2015, 11:07

 

Komentarze do strony

Na razie nikt nie dodał jeszcze komentarza. Bądź pierwszą osobą która pozostawi tutaj komentarz.

 

Napisz komentarz

Wypełnij wszystkie pola.


Trwa ładowanie...